बक्षीस पत्र (गिफ्ट डीड) म्हणजे कोणताही मोबदला न घेता आपली मालमत्ता दुसऱ्याला देण्याचा दस्तऐवज. महाराष्ट्रात बक्षीस पत्रावरील मुद्रांक शुल्क (स्टॅम्प ड्युटी) मालमत्ता कोणाला दिली जाते आणि मालमत्ता कोणत्या प्रकारची आहे यावर ठरते. पती-पत्नी, मुले किंवा नातवंडांना दिलेल्या घर किंवा शेतजमिनीवर फक्त ₹200 मुद्रांक शुल्क लागते.
महत्त्वाचे मुद्दे
- कायदा
- महाराष्ट्र मुद्रांक अधिनियमाच्या अनुसूची I मधील अनुच्छेद 34
- ₹200 मुद्रांक शुल्क
- निवासी किंवा शेतजमीन, पती, पत्नी, मुलगा, मुलगी, नातू, नात किंवा मृत मुलाच्या पत्नीला दिल्यास
- 3%
- इतर मालमत्ता या नातेवाइकांना; किंवा मुलाकडून आई-वडिलांना, नातवंडांकडून आजी-आजोबांना, भावाकडून बहिणीला किंवा बहिणीकडून भावाला
- इतरांना
- विक्रीइतकेच: मुंबईत 6% (5% + 1% मेट्रो उपकर)
- नोंदणी शुल्क
- ₹200 च्या कुटुंब श्रेणीत ₹200; इतर बाबतीत बाजारमूल्याच्या 1%, कमाल ₹30,000
मुद्रांक शुल्काचा तक्ता
| कोणाला बक्षीस | घर किंवा शेतजमीन | इतर मालमत्ता |
|---|---|---|
| पती, पत्नी, मुलगा, मुलगी, नातू, नात, मृत मुलाची पत्नी | ₹200 | बाजारमूल्याच्या 3% |
| मुलाकडून आई-वडिलांना, नातवंडांकडून आजी-आजोबांना, भावाकडून बहिणीला, बहिणीकडून भावाला | बाजारमूल्याच्या 3% | |
| इतर कोणालाही | विक्रीइतकेच: मुंबईत 6% | |
बाजारमूल्य म्हणजे रेडी रेकनर (वार्षिक बाजारमूल्य दर) प्रमाणे ठरलेले मूल्य. मुद्रांक शुल्क GRAS द्वारे ऑनलाइन किंवा e-SBTR ने भरले जाते. दोन भावांमध्ये किंवा दोन बहिणींमध्ये दिलेले बक्षीस 3% सवलतीच्या यादीत नाही; दुय्यम निबंधकांकडे (सब-रजिस्ट्रार) खात्री करा.
बक्षीस पत्र वैध होण्यासाठी
- स्थावर मालमत्तेचे बक्षीस पत्र नोंदणीकृत असले पाहिजे.
- देणाऱ्याची स्वाक्षरी आणि दोन साक्षीदारांची साक्ष हवी.
- घेणाऱ्याने देणाऱ्याच्या हयातीतच बक्षीस स्वीकारले पाहिजे.
- सोसायटीतील सदनिका असल्यास, नोंदणीनंतर सोसायटीकडे शेअर हस्तांतरणासाठी अर्ज करा.
उदाहरण
वडील आपली मालाडमधील सदनिका (रेडी रेकनर मूल्य ₹80 लाख) मुलीला बक्षीस देतात: मुद्रांक शुल्क ₹200 आणि नोंदणी शुल्क ₹200. तीच सदनिका बहिणीला दिल्यास मुद्रांक शुल्क 3%, म्हणजे ₹2,40,000, आणि नोंदणी शुल्क ₹30,000.
तुमचे शुल्क मोजा: बक्षीस पत्र मुद्रांक शुल्क कॅल्क्युलेटर (इंग्रजी).
सल्ला भेटीसाठी पूर्वनियोजित वेळ घ्यावी लागते. वेळ ठरवण्यासाठी +91 99301 50560 वर फोन करा किंवा WhatsApp संदेश पाठवा.
हे मार्गदर्शक ऑक्टोबर 2026 मधील सर्वसाधारण स्थिती सांगते. दर बदलू शकतात; दस्त करण्यापूर्वी दुय्यम निबंधक किंवा IGR महाराष्ट्र संकेतस्थळावर खात्री करा. हा कायदेशीर सल्ला नाही.